یوم الحشر
» مضمون ولايت تشريعي و ولايت تكوينيچيست؟
» منظور از ولايت تشريعي همان حاكميت و سرپرستي قانوني و الهي است كه گاه در مقياس محدودي است؛ مانند ولايت پدر و جد بر طفل صغير ، و گاه در مقياس بسيار وسيع و گسترده است؛ مانند ولايت حاكم اسلامي بر تمام مسائل مربوط به «حكومت» و «ادارة كشور اسلامي»
امّا منظور از ولايت تكويني آن است كه كسي بتواند به فرمان و اذن خداوند در جهان آفرينش و تكوين تصرف كند و بر خلاف عادت و جريان طبيعي عالم اسباب ، حوادثي را به وجود آورد؛ مثلاً بيمار غير قابل علاجي را به اذن خدا با نفوذ و سلطهاي كه خداوند در اختيار او گذارده است شفا دهد، و يا مردگان را زنده كند، و كارهاي ديگري از اين قبيل ، و هر گونه تصرف معنوي غير عادي در نفوس و اجسام انسانها ، و جهان طبيعت داخل در اين نوع است.
«ولايت تكويني» چهار صورت ميتواند داشته باشد كه بعضي «قابل قبول» و بعضي «غير قابل قبول» است:
1 ـ «ولايت در امر خلقت و آفرينش جهان» به اين معني كه خداوند به بندهاي از بندگان يا فرشتهاي از فرشتگان خود توانايي دهد كه عوالمي را بيافريند، يا از صفحه هستي محو كند، به يقين اين امر محالي نيست، چرا كه خداوند قادر بر همه چيز است و هرگونه توانايي را ميتواند به هر كس بدهد، ولي آيات قرآن در همه جا نشان ميدهد كه آفرينش عالم هستي و سماوات و ارضين و جن و انس و فرشته و ملك و گياه و حيوان و كوهها و درياها، همه به قدرت پروردگار انجام گرفته ، نه به وسيله بندگان خاص يا فرشتگانش ، و لذا همه جا نسبت خلقت به او داده شده ، و در هيچ موردي اين نسبت (به طور گسترده ) به غير او داده نشده است ، بنابراين خالق آسمانها و زمينها و گياه و حيوان و انسان تنها خدا است .
2 ـ ولايت تكويني به معني واسطه فيض بودن به اين معني كه هر گونه امداد و رحمت و بركت و قدرتي از سوي خداوند به بندگانش يا ساير موجودات جهان هستي ميرسد از طريق اولياء الله و بندگان خاص او است ، همانند آبهاي آشاميدني خانههاي يك شهر كه همه از طريق شاه لوله اصلي ميگذرد ، اين لولة عظيم آبها را از منبع اصلي دريافت ميدارد و به همه جا ميرساند ، و از آن تعبير به «واسطه در فيض» مينمايند.
3 ـ ولايت تكويني در مقياس معين، مانند احياي مردگان و شفاي بيماران غير قابل علاج و امثال آن.
نمونههايي از اين نوع ولايت درباره بعضي از پيامبران در قرآن مجيد با صراحت آمده روايات اسلامي نيز شاهد و گواه بر آن است ، از اين رو اين شاخه از ولايت تكويني نه تنها از نظر عقل امكانپذير است، بلكه دلايل نقلي متعدد نيز دارد.
4 ـ ولايت به معني دعا كردن براي تحقق امور مطلوب، و انجام آن به وسيلة قدرت خداوند ، به اين ترتيب كه پيامبر (ص) يا امام معصوم دعا ميكند و آنچه او از خدا خواسته است تحقق مييابد.
اين معني نيز هيچگونه مشكل عقلي و نقلي ندارد و آيات و روايات مملو از نمونههاي آن است ، بلكه شايد از يك نظر نتوان نام ولايت تكويني بر آن گذاشت چرا كه استجابت دعاي او از سوي خدا است.
پيام قرآن ج 9، حضرت آيت الله مكارم شيرازي و ساير همكاران
برچسب:
نویسنده: محمدرضافلاح